WELG | Almanya’nın Frankfurt kentinde 31 Mayıs – 2 Haziran tarihleri arasında düzenlenen 15. Avrupa Dersim Kültür Festivali, “Ma ne Xorasan, ma ne Tunceli! Ma Dersim me!” sloganıyla sona erdi. Üç gün boyunca binlerce insanın katılım gösterdiği festivalde, Dersim’in tarihsel hafızası, kültürü, inancı ve güncel siyasi meseleleri konuşulurken; müzik, tiyatro ve çocuk etkinlikleriyle coşkulu bir toplumsal buluşma yaşandı.

İlk Gün: Hafızayla Yüzleşme ve Siyasi Değerlendirmeler

Festivalin ilk günü, “Dil, Kültür ve İnanç Kırımı, Ortadoğu, Kürtler ve Aleviler” başlıklı panelle başladı. Moderatörlüğünü Hülya Yer’in yaptığı oturumda; DEM Parti Grup Başkanvekili Gülistan Kılıç Koçyiğit, SMF MYK Üyesi Hüseyin Şimşek ve Araştırmacı-Yazar Selim Temo konuşmacı olarak yer aldı.

Koçyiğit, 1938 Dersim Katliamı’na değinerek, “Dersim halkı artık susmuyor” dedi ve İmralı merkezli yeni süreci değerlendirerek, “Barış ve çözüm için güvenin süreç içinde inşa edilmesi gerekiyor” mesajını verdi.

Hüseyin Şimşek, Dersim Aleviliğinin ne Horasan’dan ne de İran Şiiliğinden türediğini vurgularken; Selim Temo ise, Horasan Kürtleri üzerine yaptığı çalışmayla halk hafızasını akademik belgelerle buluşturdu.

Açılışta sanatçı Kivrem Erdal Timurlenk sahne aldı. Alanda Seyit Rıza ve PKK’nin kurucu kadrolarından Ali Haydar Kaytan ve Rıza Altun’un fotoğrafları yer aldı.

İkinci Gün: Kadın Paneli ve Kolektif Bellek

Festivalin ikinci günü “Kadın Sorununda Cins ve İnanç Kırımı” paneliyle başladı. Moderatörlüğünü Songül Morsümbül’ün yaptığı oturumda; Elif Kaya, Zeynep Hayır ve Nuray Atmaca konuşmacı olarak yer aldı. Katılımcılar, Alevilikte kadın kimliğinin bastırılma sürecine, devletin cinsiyetçi ve asimilasyonist politikalarına dikkat çekti.

Saat 13.00’te Pir Zeynel Kete tarafından gerçekleştirilen gulbang töreninin ardından sahne programı başladı. Gün boyunca sahne alan sanatçılar arasında şunlar yer aldı:

. Çar Newa

. Grup Munzur

. Beser Şahin

. Cemil Koçgirî

. Zaza Woman

. Diyar 23

. Hazaran (Ermeni Müzik Grubu)

. Zarokên Tenburxane

. Delil Hıdır

. DAKME

Çocuk atölyeleri, yöresel halk oyunları, Dersim mutfağından lezzetler, kitap stantları ve kültürel ürünler ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekti. Festival alanında “Dersim'de Kadınlar, 1938’e Tanıklıklar” temalı sergiler de yer aldı.

Üçüncü Gün: Toplumsal Belleğin Taşınması ve Kapanış

Festivalin son günü yapılan “Dersim'de İnanç Mekanları ve Kültürel Yok Oluş” başlıklı söyleşide, Avrupa’daki Dersim dernek temsilcileri, ocak sistemi, cem evlerinin kamusal tanınırlığı, kutsal mekânların tahribatı ve yerinden edilmiş Dersimlilerin geri dönüş hakkı üzerine konuşmalar yaptı.

Festivalin kapanış konuşmasında şu vurgular öne çıktı:

“Dersim halkı olarak asimilasyon politikalarına, tarihimizin unutturulmasına ve kültürel kıyıma karşı susmayacağız. Geçmişimizle yüzleşmekten, kimliğimizle barışmaktan ve hakikatin izini sürmekten vazgeçmeyeceğiz.”

Katılım Genişti, Mesaj Netti: Dersim Kültürü Yaşıyor

Festival boyunca Almanya, İsviçre, Fransa ve Avusturya’dan gelen binlerce katılımcı, sadece bir kültürel etkinlikte değil, aynı zamanda politik ve inançsal bir dayanışma zemininde buluştu. Çok sayıda milletvekili, belediye eş başkanı, sivil toplum temsilcisi ve akademisyen de festivalde hazır bulundu.

Dersim Kültür Festivali, üç gün boyunca sadece geçmişi anımsatmakla kalmadı; kültürün geleceğe nasıl taşınacağına dair kolektif bir aklın ve iradenin varlığını da gösterdi.

@welgmedya.com