Geçen yılı yüzde 11.92’lik tüketici fiyat artışıyla kapatıp dünya enflasyon liginin şampiyonu olan Türkiye hayat pahalılığını düşürme hedefinden bu yıl da giderek uzaklaşıyor.

Hükümet yetkilileri ve Merkez Bankası’nın 2018’in ilk çeyreğinde enflasyonun tek haneye ineceği öngörüsüne karşın Mart ayında tüketici fiyatları aylık yüzde 0.99, yıllık bazda ise yüzde 10.23 oldu.

Böylece Türkiye uzun vadede enflasyonu yüzde 5’e indirme hedefinden giderek uzaklaşırken, 2018 hesapları için de revizyon gündeme geldi. 

 TÜİK Mart ayına ilişkin verileri açıklarken Ocak ayında 10,35, Şubat’ta ise 10,26 olan TÜFE’de gerime oranının çok düşük düzeyde kaldığı görüldü.

Buna karşın Üretici enflasyonu arka arkaya üçüncü ayda da yükselişini sürdürerek yıllık bazda yüzde 14.28’e ulaştı. Söz konusu artış Ocak’ta yüzde 12.14, Şubat’ta yüzde 13.71 olarak gerçekleşmişti.

Böylece Ocak ayında üretici ve tüketici fiyatları arasında 2 puan düzeyinde olan farkın 4 puana çıktığı görüldü. Üreticinin maliyet artışını tüketiciye yansıtamadığını gösteren bu durum aynı zamanda piyasalardaki durgunluğun en önemli göstergelerinden biri olarak kabul ediliyor. 

Yılın ilk aylarına ilişkin açıklanan veriler özellikle ekonominin lokomotifi olan konut, beyaz eşya ve otomotiv satışlarında önemli bir gerilemenin yaşandığını gösteriyordu.

TÜFE ile ÜFE arasındaki fark 2017 yılının başından bu yana ÜFE lehine açılırken, enflasyondaki bu durum Türkiye ekonomisinin yüzde 7.4 büyüme yaşadığı 2017 yılında bile talep düşüklüğü yaşadığını gösteriyor ve büyüme ile enflasyon arasında bir uyumsuzluk olduğunu kanıtlıyor.

Geçen hafta açıklanan büyüme verileri birçok uzman tarafından gerçeği yansıtmadığı gerekçesiyle eleştirilmişti. 

Buna karşın iktidar cephesi ise ekonomide durgunluk yaşandığı eleştirilerini kesin bir dille reddediyor. Cumhurbaşkanı Erdoğan, ekonominin durumunun iyi olmadığına ilişkin kabine içinden gelen cılız sesleri bile susturmak için hafta sonunda sert açıklanmalarda bulundu.

Erdoğan’ın söylemlerinin geçtiğimiz günlerde ekonominin riskte olduğu gerekçesiyle şirketlere ‘Döviz borçlanması yapmayın’ tavsiyesinde bulunan Ekonomiden sorumlu Başbakan Yardımcısı Mehmet Şimşek’e yönelik bir uyarı olarak algılandı. 

Öte yandan enflasyon seyrine ilişkin gelişmeler piyasalar tarafından da olumlu karşılanmadı. Odeabank, verilerin açıklanmasının ardından yayınladığı notta, gıda fiyatlarının Mart'ta aylık bazda yüzde 2 ile mevsimsel ortalamalarının üzerinde artarken enflasyon görünümündeki iyileşmeyi sınırladığı belirtti.

Raporda ‘Önümüzdeki dönemde, toplam talep koşulları genel enflasyona sınırlı ölçüde aşağı yönlü baskı yapabilecek olsa da döviz kurları ve maliyet unsurlarındaki gelişmeler ve fiyatlama davranışlarındaki bozulmadan dolayı temel enflasyon dinamiklerinde belirgin bir iyileşmenin zaman alabileceğini düşünüyoruz’ denildi.

Uzmanlar özellikle üretici fiyatları tarafında kur artışı nedeniyle bir artış olduğuna dikkat çekerken Mart’ta dövizde yaşanan yükselişin fiyatlar üzerinde etkisi tam olarak görülmedi.

Bunun nedeni ise dolar ve Euro’nun ayın son 10 gününde yükselmesi ve TÜİK’in enflasyon oranlarını hesaplamak için kullandığı fiyatları piyasadan her ayın 25’ine kadar toplamasından kaynaklanıyor.

Yani 25 Mart’tan sonra yapılan zamlar Mart ayında değil, Nisan enflasyonuna yansıyor.

 Bu da Nisan ayında da enflasyon oranlarının beklentilerin üzerinde çıkabileceğinin bir göstergesi olarak kabul ediliyor.