Cebindeki parası her gün değer kaybeden işçi, esnaf, memur ve emekli bir yandan ay sonunu getirmeye çalışırken; diğer yandan dişinden tırnağından arttırdıklarıyla çocuklarını okutmaya uğraşıyor.

Ateş pahası olan kırtasiye malzemeleri, neredeyse aylık mutfak harcamalarına denk gelen üniforma fiyatları, artan yurt ve ev kiraları, zamlanan üniversite yemekhaneleri gençleri ve ailelerini kara kara düşündürüyor.

Biz de Ahval olarak lise ve üniversite öğrencilerinin ihtiyaçları için sokağa çıkarak bir fiyat araştırması yaptık. En basit hesapla üniversitede okuyan bir öğrencinin temel ihtiyaçlarını karşılaması halinde aylık gideri 2 bin lirayı geçerken, veliler lisede okuyan çocukları için sene başında en az 2 bin liralık alışveriş yapmak zorunda.

Defter, silgi, kalem ve güzel bir çanta. Her öğrencinin olmazsa olmazı. Okullar başlamadan giderilecek temel ihtiyaçlardan sadece birkaçı. AKP ile kapanan kağıt fabrikalarıyla, Türkiye kağıtta dışa bağımlı hale geldi.

Dövizin artmasıyla, yurtdışından ihraç edilen kağıt da doğal olarak arttı. Geçtiğimiz haftalarda açıklanan rakamlara göre kağıdın tonu 750 Euro’dan 900 Euro’ya çıktı. Bu artışa, Euro’nun da yükselişi eklenince defter fiyatları aldı başını gitti.

İlk durağımız Kadiköy Akmar pasajı. Her çeşit öğrenci ihtiyacını yıllardan beri karşılamaya çalışan pasajda kitapçılarla ve kırtasiyecilerle konuştuk. Kırtasiye çalışanlarından Selim Bey, kırtasiye fiyatlarının geçen eğitim-öğretim dönemine göre arttığını ifade ederek, yine de çok fazla zam yapmamaya çalıştıklarını belirtti:

“Dövizin artışı ile birlikte defter kitap fiyatları da arttı tabii. Sonuçta kağıt yurtdışından ithal ediliyor. En kötü 1 ortalı defterin fiyatı bile 2,5 lira’dan 4 lira’ya çıktı. Bu da kimsenin tercih etmeyeceği defterlerden. Şöyle ortalama iyi bir 3 ortalı defter almak istiyorsanız 15, 20 lirayı gözden çıkarmanız gerekli.

Düşünün bir öğrencinin, lise veya üniversite farketmez, en az 8 deftere ihtiyacı var. Daha kafadan ortalama 200 lira ile alışverişe başlıyorsunuz. Çok da zam yapmadık. Aslında fiyatları iki katına çıkarmamız lazımdı ama o zaman da müşteri kaçacaktı.”

Kırtasiyeye göz gezdirdiğimizde fiyatlar dudak uçuklatıyor. Silgiler üç liradan, defterler 10 liradan, kalemler ise markasına göre 10 liradan başlıyor. Bir öğrencinin bir yıllık gideri ise neredeyse 300 lirayı geçiyor.

Okul çantaları ise zevke ve kaliteye göre değişse de, en kötüsü için 50 lirayı gözden çıkarmanız şart. Okulun istediği ekstra kağıt, dosya, pergel gibi gereçleri de alışverişinize eklediğinizde 750 lirayı geçmeniz işten bile değil.

Defter, kalemden sonra en önemli ihtiyaç üniforma. Her okulun kendi anlaştığı bir yer var. Fiyatlar okulların bulunduğu yere ve kalitesine göre değişiklik gösterse de, etiketlerdeki artış göze çarpıyor. Üniforma alışverişinin odak noktası olan Türkmen mağazasında iki okulun üniforma ücretlerini araştırdık. Biri devlet okulu olan Mehmet Akif Ersoy İlköğretim okulu, diğeri ise özel okul olan Küçük Prens İlköğretim okulu.

Küçük Prens İlköğretim devlet okullarının aksine klasik üniforma dışında eşofman ve polo yaka tişört kullanıyor. Türkmen mağazasında Küçük Prens’te okuyan bir öğrencinin üniforma fiyatı her şey dahil 500 lira olarak karşımıza çıkıyor.

Her üründen bir tane olan paketten, kirlenmeye veya yırtınmaya karşın bir tane daha yedek almak isterseniz fiyat ikiye katlanıyor. Ortalama bir üniforma için 1000-1500 lira ödüyorsunuz. Mağaza çalışanları, geçen yıldan bu yana fiyatların en az yüzde 40 arttığını belirterek, satışlarının düştüğünü söylüyor.