WELG | Haseke – Demokratik Suriye Güçleri’nin (DSG) kontrolündeki bölgeler, son günlerde yalnızca askeri ve güvenlik gerilimleriyle değil, aynı zamanda hızla derinleşen insani bir çöküşle karşı karşıya. Suriye Mağdurları İçin Synergy (Tebayî) Derneği’nin yayımladığı yeni rapora göre, Rakka ve Tabka’dan Haseke vilayetine doğru büyük bir göç dalgası başladı. Özellikle Haseke ve Kamışlo kentleri, bu kitlesel yerinden edilmenin ana hedefi haline geldi.

Synergy Derneği, doğrulanmış saha verilerine dayandırdığı raporunda, 48 saatten kısa bir süre içinde 25.000’den fazla kişinin yerinden edildiğini bildirdi. Bu kişilerin 20.000’den fazlasının Haseke ve Kamışlo’ya ulaştığı kaydedildi. Raporda, ailelerin “son derece ağır koşullarda” bölgeye geldiği, ciddi barınma, gıda ve temel ihtiyaç eksikliğiyle karşı karşıya kaldığı vurgulandı.

111 barınma merkezi doldu: Okullar ve kamu binaları aşırı kalabalık

Synergy Derneği, yerinden edilen sivillerin Haseke vilayeti genelinde 111 toplu barınma merkezine dağıldığını belirtti. Bu merkezlerin büyük bölümünün okul ve kamu binalarından oluştuğu, ancak kapasitelerinin çok üzerinde dolduğu ifade edildi. Merkezlerin dağılımı, bölgedeki baskının hangi kentlerde yoğunlaştığını da ortaya koyuyor.

Haseke kentinde 18, Kamışlo’da 77, Derik’te 10, Amude’de 5 ve Til Hemis’te 1 toplu barınma merkezi bulunduğu açıklandı. Raporda, bu merkezlerde su, elektrik ve sağlık hizmetlerinin yetersiz olduğu, aşırı kalabalık ortamın ise hem eğitim sürecini felce uğrattığı hem de hastalıkların yayılma riskini artırdığı belirtildi.

Kobani ablukası: Su ve elektrik kesildi, risk büyüyor

Synergy Derneği raporunda, Haseke vilayeti ve Kobani’nin fiili bir abluka altında olduğunu gösteren kanıtların bulunduğunu ifade etti. Özellikle Kobani’de su ve elektrik hatlarının kesildiği belirtilirken, bunun çocuklar, yaşlılar ve hastalar için yaşamı doğrudan tehdit eden bir duruma dönüştüğü vurgulandı.

Raporda ayrıca Haseke vilayetinin daha önce de Serê Kaniyê (Rasulayn) ve Efrin’den gelen on binlerce göçmene ev sahipliği yaptığı hatırlatıldı. Bu grupların Waşokani ve Telai kamplarında kaldığı, yeni dalganın ise zaten yük altında olan bölgeyi daha da zorladığı kaydedildi.

İhlaller ve zorla kaybetmeler: 500 kişi kayıp, 28’i kadın

Synergy Derneği, raporunda yalnızca göç dalgasını değil, aynı zamanda çatışma ve operasyonlar sırasında yaşandığı belirtilen ağır hak ihlallerini de belgeledi. Özellikle Halep’in Şeyh Maksud ve Eşrefiye mahallelerinde ve kuzeydoğu bölgelerinde, Suriye Geçici Hükümeti’ne bağlı güçler tarafından “büyük ihlallerin” gerçekleştirildiği aktarıldı.

Bu ihlaller arasında sivillere yönelik hakaret ve tehdit, keyfi tutuklamalar ve aralarında kadın ve çocukların da bulunduğu onlarca sivilin öldürülmesi yer aldı. Dernek, 28’i kadın olmak üzere yaklaşık 500 kişinin kaybolduğunu ya da zorla kaybedildiğini açıkladı.

Synergy’ye göre bu gelişmelerin önemli bölümü, 6 Ocak 2026’da başlayan ve 10 Ocak’ta Halep’in Kürt mahallelerinin Geçici Hükümet’e bağlı güçlerce kontrol altına alınmasıyla sonuçlanan askeri operasyonlarla bağlantılı.

“Etnik temizliğe ve iç savaşa sürüklenebilir” uyarısı

Raporun en çarpıcı bölümlerinden biri, insani ve siyasi sonuçlara ilişkin yapılan uyarı oldu. Synergy Derneği, askeri tırmanışın sürmesi halinde bölgede etnik temizlik riskinin büyüyebileceğini ve bunun geniş çaplı bir iç savaşın önünü açabileceğini belirtti.

Synergy Derneği’nin çağrıları: Ateşkes, kayıpların akıbeti, altyapı koruması

Dernek raporunda uluslararası kamuoyuna ve ilgili taraflara bir dizi acil çağrıda bulundu. Buna göre derhal ve koşulsuz bir ateşkes ilan edilmesi ve sivil altyapının korunması gerektiği vurgulandı. Keyfi tutuklamalara son verilmesi, kayıpların akıbetinin açıklanması ve su ile elektriğin toplu cezalandırma aracı olarak kullanılmasının engellenmesi istendi.

Raporda ayrıca yok olma tehlikesiyle karşı karşıya olduğu belirtilen Kürtler ve azınlıklar için özel koruma sağlanması gerektiği belirtilirken, basın kuruluşları ve gazetecilere de nefret söylemi ve şiddete teşvik edici yayınlardan kaçınma çağrısı yapıldı.

Yardımcı Kayak: Rüdaw

@welgmedya.com