WELG | ANKARA- DEM Parti İstanbul Milletvekili Celal Fırat, Dersim Tertelesi’nin 89. yılında Seyit Rıza ve yol arkadaşlarının mezar yerlerinin açıklanması, kayıpların akıbetinin belirlenmesi ve katliamın bütün yönleriyle açığa çıkarılması talebini Meclis gündemine taşıdı.

Fırat, Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle sunduğu soru önergesinde, arşivlerin açılmasını, sürgün edilenlerin kayıtlarının paylaşılmasını ve mağduriyetlerin giderilmesini istedi.

“Mezar Yerleri Ailelerinden Ve Halkından Saklanıyor”

Önergenin gerekçesinde, Seyit Rıza, oğlu Resik Uşen ve yol arkadaşlarının 15 Kasım 1937’de Elazığ Buğday Meydanı’nda idam edildiği hatırlatıldı.

İdam edilenler arasında Kureyşan Ocağı Piri Uşenê Seydi, Demenan aşiret liderleri Aliye Mirzê Sili ve Hesen Ağa, Yusufan aşiret lideri Fındık Ağa ile Kureyşan Ocağı mensubu Hesenê İvraime Qıji’nin de bulunduğunu belirten Fırat, mezar yerlerinin hâlâ açıklanmamasına dikkat çekti.

Fırat, “Seyit Rıza, oğlu ve yoldaşlarının mezar yerleri nerededir? Mezar yerleri neden gizlenmektedir?” sorularını yöneltti.

Öldürülenlerin Ve Kayıpların İsimleri Açıklansın

Fırat, önergede resmî açıklamalarda 13 bin 160 kişinin öldürüldüğünün belirtildiğini, tanık anlatımları ve bağımsız araştırmalarda ise sayının 70 bine kadar ulaştığının ifade edildiğini aktardı. Katliamın sorumlularının hukuk önünde yargılanmadığını vurguladı.

1937, 1938 ve 1939 yıllarında Dersim’de kaç kişinin öldürüldüğünü soran Fırat, yaşamını yitirenlerin ve kayıpların isim listeleriyle toplu mezar yerlerinin açıklanmasını istedi.

Dersim’de isyan ettiği iddiasıyla tutuklanan 58 kişiden yedisinin idam edildiğini belirterek diğer 51 kişinin akıbetini de sordu.

Sürgünler Ve “Dersim’in Kayıp Kızları”

Önergede, Dersim’den kaç kişinin hangi illere sürgün edildiği ve bunlardan kaçına geri dönüş imkânı sağlandığı soruları yer aldı.

Fırat, kamuoyunda “Dersim’in kayıp kızları” olarak bilinen çocukların memur ve subaylara verilmesine ilişkin kayıtların neden açıklanmadığının yanıtlanmasını talep etti.

Katliam yıllarında el konulan tarihî ve kültürel varlıkların kayıtlarının tutulup tutulmadığını da soran Fırat, bu varlıkların mirasçılara iade edilip edilmeyeceğini gündeme getirdi.

“Hakikat Ve Adalet Demokratik Cumhuriyetin Gereğidir”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın 2011’de Dersim’de kadınların ve çocukların da katledildiğini belirttiği açıklamasını hatırlatan Fırat, mahkeme kayıtları ve arşivlerin kamuoyuna açılmasını istedi.

Mağdurların zararlarının tazmin edilip edilmeyeceğini soran Fırat, katliamın bütün gerçekliğiyle ortaya çıkarılması için kapsamlı bir çalışma yapılıp yapılmayacağının açıklanmasını talep etti.

Önergede, “Hakikatlerin ortaya çıkarılması, adaletin sağlanması ve acıların paylaşılması demokratik bir cumhuriyetin gereğidir” denilerek Barış ve Demokratik Toplum Süreci’nde ortak ve eşit yaşamın ancak bu yüzleşmeyle kurulabileceği vurgulandı.

@welgmedya