WELG | Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiseri Volker Türk, İsviçre’nin Cenevre kentinde başlayan BM İnsan Hakları Konseyi’nin 60’ıncı oturumunun açılış konuşmasında dikkat çekici uyarılarda bulundu. Türk, Çin’den Türkiye’ye ve Venezuela’ya kadar birçok ülkede sivil alanın kısıtlandığını, muhalefetin susturulduğunu ve barışçıl protestoların bastırıldığını söyledi.

“İnsan hakları pusulamızdır”

Türk, insan haklarının krizler karşısında toplumlara yol gösteren temel değerler olduğunu vurgulayarak,
“Ne yazık ki haklarımızı zayıflatan ve baltalayan rahatsız edici eğilimler dünyanın dört bir yanında güç kazanmaktadır. Savaş yanlısı propaganda her yerde ama barış geçit törenleri yoktur, barış bakanlıkları yoktur,” dedi.

Ukrayna savaşı ve ağır ihlaller

Rusya’nın Ukrayna’daki saldırılarının 2022’den bu yana en kanlı dönemine ulaştığını belirten Türk, sivillere ve enerji altyapısına yönelik kasıtlı saldırıların uluslararası hukukun ağır ihlalleri olduğunu söyledi. Ukraynalı savaş esirlerinin sistematik işkenceye maruz bırakıldığını ve işgal altındaki bölgelerde halkın özgürlüklerinin kısıtlandığını vurguladı.

Gazze: “Soykırım söylemi dehşet verici”

Gazze’de İsrail’in sivilleri kitlesel şekilde öldürdüğünü, yardım girişlerini engelleyerek halkı açlığa mahkûm ettiğini ve BM personeliyle gazetecilerin hedef alındığını söyleyen Türk, “Gazze bir mezarlığa dönüşmüştür. İsrail’in işlediği savaş suçları ve soykırım söylemi dünyanın vicdanını derinden sarsmaktadır,” ifadelerini kullandı.

İdam cezalarına dikkat

Volker Türk, İran’da bu yıl şimdiye kadar 840’tan fazla kişinin, Suudi Arabistan’da ise 260 kişinin idam edildiğini, Çin’de ise şeffaf veri bulunmadığını belirterek, idamların endişe verici şekilde arttığını dile getirdi. Kuzey Kore’de halkın vahşi baskı ve korku altında yaşadığını da ekledi.

Muhalefete baskılar

Türk, Çin, Türkiye, Venezuela, Hong Kong, Mısır ve Rusya gibi örnekler üzerinden, sivil toplum ve insan hakları savunucularının baskılandığını söyledi. Birçok ülkede barışçıl protestoların yasaklandığını, STK’ların faaliyetlerinin engellendiğini ve basın özgürlüğünün gerilediğini belirtti.

Avrupa için uyarı

BM İnsan Hakları Yüksek Komiseri, Avrupa Komisyonu’nun 2025 Hukukun Üstünlüğü Raporu’na dikkat çekerek, bazı AB ülkelerinde bile sivil alanın daraldığına işaret etti.

@welgmedya.com