WELG | VİYANA- Avusturya’nın 2040 yılına kadar iklim nötr olmasını öngören iklim yasası taslağı, farklı kesimlerden eleştiri topladı. Çevre örgütleri hedefin ertelenmesine kapı açıldığını ve yaptırım bulunmadığını belirtirken, iş dünyası Avusturya’nın Avrupa Birliği’nden on yıl önce iklim nötr olma hedefinin işletmelere ek yük getireceğini savunuyor.

Görüş bildirme süresi cuma günü sona eren taslak hakkında perşembe itibarıyla 330’dan fazla görüş sunuldu. Tartışmaların merkezinde, ekonomik ve sosyal gerekçelerle iklim hedefinin değiştirilmesine imkân tanıyan hüküm bulunuyor.

Ekonomik Gerekçelerle Hedef Ertelenebilecek

Taslakta federal devletin 2040 iklim nötrlüğü hedefini benimsediği belirtiliyor. Ancak ciddi ekonomik veya sosyal sonuçlar doğuran, ekonomik gelişmeyi, yatırım koşullarını ya da istihdamı tehlikeye atan olaylar yaşanması durumunda iklim yol haritasının ve hedef yılın yeniden değerlendirilerek değiştirilmesi öngörülüyor.

Greenpeace, bu hüküm nedeniyle 2040 hedefinin sözde kalabileceğini belirtti. Global 2000, WWF, Grüne Wirtschaft, Federal Gençlik Temsilciliği ve Amnesty International da benzer eleştiriler yöneltti.

İşçi Odası (AK), istisna hükmünün çok geniş yazıldığına dikkat çekti. AK’ye göre ekonomik büyümenin güçlü ve istihdamın tam olmadığı hemen her dönemde, hedefin değiştirilmesi için gerekli koşulların oluştuğu ileri sürülebilir.

“Gaz Fiyatı Artarsa Gazdan Çıkış Ertelenecek”

Avusturya Yenilenebilir Enerji Çatı Örgütü Genel Müdürü Martina Prechtl-Grundnig, ekonomik sorunların iklim politikalarından kaynaklanıp kaynaklanmadığının taslakta dikkate alınmadığını vurguladı.

Prechtl-Grundnig, gaz fiyatlarının yükselmesi halinde, fosil yakıt fiyatlarındaki şoklara karşı koruma sağlayacak gazdan çıkışın ertelenebileceğine işaret etti.

Dışişleri Bakanlığı da söz konusu hükmün Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi içtihadı açısından sorun yaratabileceğini belirtti.

İleri Araştırmalar Enstitüsü (IHS) ise düzenlemenin öngörülebilirliği zayıflattığını kaydetti. Enstitü, istisnaların ölçülebilir göstergelere bağlanmasını, süreyle sınırlandırılmasını ve ertelenen emisyon azaltımlarının sonradan telafi edilmesini önerdi.

İş Dünyası 2040 Yerine 2050 İstiyor

Avusturya Ekonomi Odası (WKÖ), iklim korumasına ve AB’nin 2050 iklim nötrlüğü hedefine bağlı olduğunu açıkladı. Ancak Avusturya’nın daha erken bir tarih belirlemesinin işletmeleri Avrupa’daki rakipleri karşısında dezavantajlı duruma düşüreceğini savundu.

WKÖ Genel Sekreteri Jochen Danninger, ülkeye özgü ek yükümlülüklere karşı çıkarken, sanayi temsilcisi Siegfried Menz de 2040 hedefinin hukuki belirsizlik yarattığını ileri sürdü.

Sanayiciler Birliği, Viyana Havalimanı, kâğıt sektörü kuruluşu Austropapier, yapı malzemeleri üreticisi Baumit ve Tirol eyaleti de AB’nin 2050 hedefinin esas alınmasını isteyenler arasında yer aldı.

Buna karşılık Global 2000, taslaktaki yükümlülüklerin mahkemede uygulanmasını sağlayacak hakların bulunmadığını belirtti. Taslağın açıklama metninde de düzenlemenin üçüncü kişiler için dava yoluyla ileri sürülebilecek haklar doğurmadığı ifade ediliyor.

Belgelerde İki Farklı Tarih Bulunuyor

Bilim Bakanlığı, taslağın kendi içindeki tarih farklılığına dikkat çekti. Yasa metninde 2040 hedefi yer alırken, ek belgelerde ve etki değerlendirmesinde tekrar tekrar 2050 tarihinin kullanıldığını belirten bakanlık, bu çelişkinin giderilmesini istedi.

İklim Yol Haritası 2027 Sonuna Bırakılıyor

Taslağın temel planlama aracı, emisyon azaltım adımlarını içerecek bir iklim yol haritası olacak. Bir yönlendirme grubunun planı 30 Eylül 2027’ye kadar hazırlaması, Bakanlar Kurulu’nun ise yıl sonuna kadar kabul etmesi öngörülüyor.

Greenpeace, bu takvimin gerekli adımları geciktirdiğini belirtti. Ulaşım örgütü VCÖ de önlemlerin en erken 2028’de hayata geçebileceğine dikkat çekerek planın daha erken tamamlanmasını istedi.

Viyana Belediyesi ise yol haritasına uyulmaması halinde yaptırım ve etkili bir hukuki başvuru mekanizması bulunmadığını vurguladı.

Sektörlere Bağlayıcı Azaltım Hedefleri Getirilmiyor

Sayıştay ve Grüne Wirtschaft, sektörlere yönelik bağlayıcı emisyon azaltım hedeflerinin eksikliğini eleştirdi. Taslak, sektörler için yalnızca yol gösterici azaltım çizgileri öngörüyor.

Yıllık emisyon üst sınırlarının da yalnızca 2026–2030 dönemini kapsaması, 2030 sonrasında hangi koşulların geçerli olacağı sorusunu açık bırakıyor.

AB’nin bağlayıcı hedeflerinin kaçırılacağının öngörülmesi halinde hükümetin bir acil program kabul etmesi planlanıyor. Ancak Viyana Belediyesi, bu mekanizmanın da bağlayıcı olmayan bir yol haritasını güncellemekle sınırlı kaldığını savunuyor. Belediye, düzeltme mekanizmasının Avusturya’nın 2040 hedefine göre işletilmesini istiyor.

@welgmedya