WELG | AVUSTURYA - Avusturya’da SPÖ, ÖVP ve NEOS koalisyonunun yargıda siyasetin etkisini azaltma hedefiyle hazırladığı yeni Federal Başsavcılık (Bundesstaatsanwaltschaft) düzenlemesi yoğun eleştirilerin ardından çıkmaza girdi. Yasa taslağına ilişkin değerlendirme sürecinde 830 görüş sunulurken, yüksek yargı temsilcileri, savcı ve hâkim örgütleri ile hukukçulardan ciddi itirazlar geldi. Mevcut taslağın Ulusal Konsey’de (Nationalrat) gerekli anayasal çoğunluğu sağlayamadığı belirtiliyor.

Avusturya hükümetinin yargı sisteminde önemli bir değişiklik olarak sunduğu Federal Başsavcılık projesi tartışmaların odağına yerleşti.

SPÖ, ÖVP ve NEOS tarafından hazırlanan tasarı birkaç hafta önce kamuoyu ve kurumların görüşüne açılmıştı. Dışişleri Bakanı ve NEOS lideri Beate Meinl-Reisinger, düzenlemeyi “hukuk devleti açısından bir dönüm noktası” ve “siyaset ile yargının gerçek anlamda ayrılması” olarak nitelendirmişti.

Ancak değerlendirme sürecinin ardından ortaya çıkan tablo hükümet açısından beklenenden farklı oldu.

Tasarıya 830 görüş sunuldu

Federal Başsavcılık düzenlemesine ilişkin toplam 830 görüş iletildi. Tasarının birçok hükmü hukuk ve yargı çevreleri tarafından eleştirildi.

Avusturya Yüksek Mahkemesi (OGH), hâkim ve savcı örgütleri, yüksek bölge mahkemeleri, avukatlar ve Ekonomik Suçlar ve Yolsuzlukla Mücadele Savcılığı (WKStA) gibi kurum ve çevrelerden tasarıya yönelik olumsuz değerlendirmeler geldi.

Eleştirilerin odağında ise kurulması planlanan yeni yapının gerçekten siyasetten bağımsız olup olmayacağı bulunuyor.

32 hukuk ve yargı isminden ortak itiraz

Değerlendirme sürecinin son gününde, geçmişte yargı ve akademide üst düzey görevlerde bulunmuş 32 isim de ortak bir görüş sundu.

İmzacılar arasında ceza hukuku uzmanı Robert Kert, eski Sayıştay Başkanı Franz Fiedler, anayasa hukukçusu Heinz Mayer, eski OGH Başkanı Irmgard Griss ve Avrupa Parlamentosu siyasetçisi Othmar Karas gibi isimler yer aldı.

“Hukuk devleti için tehlikeli bir Truva atı”

32 ismin ortak değerlendirmesinde son derece sert ifadeler kullanıldı.

Planlanan reform, “hukuk devleti, kuvvetler ayrılığı ve demokrasi açısından tehlikeli bir Truva atı” olarak nitelendirildi.

Parlamentonun sürece dahil edilmesinin yargıda “daha fazla siyasallaşmaya” neden olabileceği savunulurken, atama komisyonunun yapısı da eleştirildi.

Üç federal başsavcı için öngörülen altı yıllık görev süresinin de mevcut sistemle uyumsuz olduğu ileri sürüldü.

İmzacılar değerlendirmelerini, tasarıyı “kararlılıkla ve açık biçimde reddettiklerini” belirterek tamamladı.

Muhalefetin desteği olmadan geçmesi mümkün değil

Federal Başsavcılık düzenlemesinin hayata geçirilebilmesi için parlamentoda anayasal çoğunluğa ihtiyaç bulunuyor.

Ancak Yeşiller ve FPÖ’nün de mevcut tasarıya karşı çıkması nedeniyle hükümetin gerekli çoğunluğu sağlayamadığı belirtiliyor.

Bu tablo, SPÖ-ÖVP-NEOS hükümetini tasarıda kapsamlı değişiklik yapma ya da projeyi mevcut haliyle rafa kaldırma seçenekleriyle karşı karşıya bırakıyor.

Yargı çevrelerinden hükümete “mevcut sistemi koruyun” çağrısı

Tasarıya karşı çıkan bazı hukuk ve yargı temsilcileri ise hükümete reformu yeniden ele alma çağrısında bulunuyor.

Eleştirilerde, mevcut sistemde Adalet Bakanı’nın savcılıklar üzerindeki en üst talimat makamı olmasının korunmasının, tartışmalı yeni yapıdan daha işlevsel olacağı savunuluyor.

830 görüşün ardından gözler şimdi hükümetin atacağı adıma çevrildi. Mevcut taslağın gerekli parlamento desteğine sahip olmaması nedeniyle Federal Başsavcılık projesinin geleceği belirsizliğini koruyor.

@welgmedya