WELG | Avusturya’da çalışanlar, aynı brüt maaşı alan diğer ülke vatandaşlarına kıyasla her ay yüzlerce avro daha az net gelir elde ediyor. Agenda Austria adlı düşünce kuruluşunun yayımladığı yeni analiz, yüksek vergi ve sosyal güvenlik kesintilerinin Avusturya’daki maaşların alım gücünü ciddi şekilde zayıflattığını ortaya koydu. Öte yandan, 2023’te kaldırılan ve 2026’da kısmen geri getirilecek olan “kademeli vergi artışı (Kalte Progression)” uygulaması da hem vatandaş hem de devlet için yeni bir ekonomik tartışma başlatmış durumda.

Aynı Maaş, Farklı Net Gelir: Avusturya Geri Kalıyor

2024 verilerine göre, yalnız yaşayan bir çalışandan alınan toplam vergi ve sosyal kesinti oranı yüzde 47’ye ulaşıyor. Bu oran, Avusturya’yı OECD ülkeleri arasında en yüksek vergi yükü altındaki ülkelerden biri haline getiriyor.

Farkın boyutu dikkat çekici:

. İrlanda’da çalışan biri, aynı brüt maaşla aylık 773 avro daha fazla gelir elde ediyor.

. Polonya ile fark 471 avro,

. İspanya ile 418 avro,

. Yunanistan ile ise 500 avronun üzerinde.

. Komşu ülkeler Slovenya ve Slovakya ile fark da 156 ila 162 avro arasında.

Çok Çalışmak Daha Fazla Kazanç Anlamına Gelmiyor

Analizler, Avusturya’daki vergi sistemi nedeniyle daha fazla çalışmanın orantılı bir gelir artışı sağlamadığını da ortaya koydu. Örneğin:

. Haftalık 20 saat çalışan biri, bunu 30 saate çıkardığında (%50 artış), net maaşı sadece %34,7 artıyor.

. 20 saatten 40 saate çıkan bir çalışanın maaşı ise yalnızca %68,8 oranında yükseliyor.

Bu durum, tam zamanlı çalışmanın cazibesini azaltıyor ve vergi sisteminin adaletsizliğine işaret ediyor.

Kalte Progression Kısmen Geri Dönüyor: Kim Ne Kazanacak?

Avusturya’da 2023 yılında yürürlükten kaldırılan ve maaş artışlarının daha yüksek vergi dilimlerine geçilmesine neden olan kademeli vergi artışı uygulaması, 2026’dan itibaren üçte bir oranında geri getirilecek. Bu adım, devletin vergi gelirlerini artırmayı hedefliyor ancak vatandaşların ceplerine yansıyan kazanımlar azalacak.

Gündem Avusturya'nın hesaplamasına göre:

. Aylık 2.000 avro brüt maaş alan biri, bu değişiklik sayesinde 2026’da 28 avro,

. 2029’da ise 100 avro daha az vergi ödeyecek.

. Dört yılda toplam 256 avro cebinde kalacak.

Devletin Gelir Kaybı Milyarlarla Ölçülüyor

Kademeli vergi artışının tamamen kaldırılması, devletin gelirlerini ciddi ölçüde düşürdü.

. 2024’te 5 milyar avro,

. 2025’te ise 7,5 milyar avro gelir kaybı öngörülüyor.

Yalnızca Vorarlberg eyaletinde il bütçesi 70 milyon avro, belediyeler ise 41 milyon avro daha az gelir elde edecek.

Siyasette Geri Adımlar ve Belirsizlik

Başlangıçta olumlu karşılanan uygulamanın kaldırılması, şimdi siyasette tartışma konusu. Başbakan Christian Stocker, uygulamanın etkilerinin zamanla görüleceğini belirtirken, partisi içinden bazı sesler “geri dönüş hataydı” görüşünü dile getiriyor.

Uzmanlar: Vergi Sistemi Gözden Geçirilmeli

Ekonomik Araştırma Kurumu Wifo, vergi düzenlemelerinin vatandaşa kısa vadede katkı sağladığını ancak bütçeyi uzun vadede zorlayabileceği uyarısında bulundu. Özellikle yerel yönetimlerin gelir kaybı, altyapı ve kamu hizmetlerinde kısıntılara neden olabilir.

Uzmanlar, mevcut sistemin yeniden yapılandırılması, daha adil ve sürdürülebilir bir gelir vergisi düzenine geçilmesi gerektiğini vurguluyor.

@welgmedya.com