WELG | VİYANA — Avusturya’da aşırı sıcaklık ve kuraklıktan etkilenen çiftçiler için hazırlanması planlanan yardım paketi, koalisyon ortakları ÖVP ile SPÖ arasında krize neden oldu. Tarım Bakanı Norbert Totschnig, SPÖ’nün paketi 50 milyon avroyla sınırlandırmak istediğini belirterek bu tutuma tepki gösterdi.

Hükümetin kuraklık yardımına ilişkin nihai planı cuma gününe kadar açıklaması bekleniyordu. Ancak taraflar arasında finansmanın büyüklüğü ve hangi kaynaklardan karşılanacağı konusunda uzlaşma sağlanamadı.

Totschnig tarafından sunulan taslakta, tarım sektörüne yaklaşık 250 milyon avroluk kamu desteği verilmesi öngörüldü. Çiftçilerin dolu sigortasından alacağı yaklaşık 400 milyon avroluk tazminatla birlikte toplam desteğin 650 milyon avroya ulaşması planlandı.

Taslakta üç destek kalemi yer aldı

Tarım Bakanlığının hazırladığı taslakta çiftçilerin nakit sıkıntısını hafifletmek amacıyla üç temel önlem öngörüldü:

. Yatırım kredilerinin geri ödemelerinin ertelenmesi,

. Yem alımı gibi işletme giderleri için kullanılan kredilere faiz veya finansman desteği verilmesi,

. Çiftçilerin sosyal güvenlik primlerine 50 milyon avroluk katkı sağlanması.

Sosyal güvenlik primlerine ilişkin düzenlemeyle çiftçilerin dördüncü çeyrekte ödeme yapmak zorunda kalmaması ve sektöre yaklaşık 200 milyon avroluk geçici likidite sağlanması hedeflendi. Bu tutarın daha sonra geri ödenmesini öngören bir model üzerinde çalışıldığı bildirildi.

SPÖ paketi 50 milyon avroyla sınırlamak istedi

Avusturya basınına yansıyan bilgilere göre SPÖ, görüşmeler sırasında toplam kamu desteğinin 50 milyon avroyla sınırlandırılmasını önerdi.

Partinin ayrıca kredi ertelemesi ve faiz desteğinin uluslararası iklim finansmanı için ayrılan kaynaklardan karşılanmasına itiraz ettiği belirtildi. SPÖ’nün, iklim fonlarının tarımsal kredi desteğinde kullanılmasını amacına uygun bulmadığı aktarıldı.

Taraflar arasındaki anlaşmazlık nedeniyle yardım paketinin planlanan tarihte açıklanıp açıklanamayacağı belirsizliğini koruyor.

Totschnig: “Bu sosyal duyarsızlık karşısında şaşkınım”

ÖVP’li Tarım Bakanı Norbert Totschnig, SPÖ’nün yaklaşımını sert sözlerle eleştirdi.

Totschnig, “Neler olduğunu açıklayamıyorum. SPÖ’nün bu sosyal duyarsızlığı karşısında şaşkınım” diyerek karşı önerinin önceki görüşmelerde sağlanan ilerlemeyi ortadan kaldırdığını savundu.

En az 700 milyon avroluk kaynağa sahip olduğu belirtilen Afet Fonu’nun neden kullanılmadığını soran Totschnig, sel felaketlerinin ardından hızla yardım sağlandığını ancak kuraklık karşısında aynı iradenin gösterilmediğini ileri sürdü.

Tarım Bakanı, yardımın gecikmesi hâlinde hayvan varlığının azalabileceğini ve Avusturya’nın yerli gıda üretiminin zarar görebileceğini söyledi.

Müzakerelerin Maliye Bakanı Markus Marterbauer’in de katılımıyla devam etmesi bekleniyor.

Kuraklıkla birlikte toprak kaybı da büyüyor

Kuraklık tartışması sürerken Avusturya’daki tarım arazilerinin yapılaşma ve asfaltlaşma nedeniyle kaybedilmesi de gıda güvenliğine yönelik ikinci büyük tehdit olarak öne çıkıyor.

WWF Avusturya’nın hesaplamasına göre ülkede 2025 yılında günde ortalama 7,7 hektar toprak kullanıma açıldı. Bu miktar yaklaşık 11 futbol sahasına karşılık geliyor. Toplam 28 kilometrekarelik alanın yaklaşık yüzde 60’ı tamamen geçirimsiz yüzeylerle kaplandı.

Avusturya’nın siyasi hedefi günlük toprak tüketimini 2,5 hektarla sınırlandırmak olsa da mevcut kullanım bu seviyenin üç katından fazla.

Yeni konut, iş yeri, alışveriş alanı ve yollar için tarım arazilerinin kullanılması; toprağın su tutma kapasitesini azaltıyor, yerel sel riskini büyütüyor ve sıcak dönemlerde kentlerde ısı adalarının oluşmasını hızlandırıyor.

“Gıda üretimimizi tehlikeye atıyoruz”

WWF, federal hükümet ile eyaletlerden bağlayıcı toprak koruma hedefleri belirlenmesini, yeni ticaret alanları ve yollar için açık sınırlar getirilmesini talep ediyor.

Avusturya Dolu Sigortası Genel Müdürü Kurt Weinberger de toprak kaybının yalnızca çevresel bir sorun olmadığını, ülkenin gıda üretimi açısından ciddi bir tehdit oluşturduğunu belirtti.

Kuraklığın tarımsal üretimi azalttığı bir dönemde verimli arazilerin yapılaşmaya açılması, çiftçilerin üzerindeki baskıyı daha da artırıyor. Yardım paketi üzerindeki siyasi anlaşmazlığın uzaması ise işletmelerin yem, kredi ve sosyal güvenlik ödemelerinde yaşadığı nakit sorununu ağırlaştırma riski taşıyor.

@welgmedya