WELG | Viyana – Avusturya’da fotovoltaik sistem sahiplerini yakından ilgilendiren yeni elektrik paylaşım modeli hayata geçiriliyor. Yeni düzenlemeyle güneş panellerinden üretilen elektrik yalnızca üretildiği evde kullanılmak veya enerji şirketine satılmak zorunda olmayacak. Üreticiler fazla elektriği aile üyeleri, arkadaşları, komşuları veya başka tüketicilerle doğrudan paylaşabilecek, hediye edebilecek ya da satabilecek.

Çocuğunuz başka yerde yaşıyorsa elektriğinizi onunla paylaşabileceksiniz

Yeni sistemin en dikkat çekici taraflarından biri aileler açısından ortaya çıkıyor.

Örneğin Aşağı Avusturya’daki evinin çatısında fotovoltaik sistem bulunan bir kişi, ürettiği fazla elektriği başka bir adreste yaşayan çocuğunun tüketimine tahsis edebilecek.

Benzer şekilde fazla elektrik komşularla, arkadaşlarla veya anlaşma yapılan başka tüketicilerle paylaşılabilecek.

Avusturya hükümetinin enerji bilgilendirme platformu da yeni sistemi, fotovoltaik sistemin evin ihtiyacından fazla üretim yapması halinde elektriğin aile, arkadaş veya komşulara verilebilmesini sağlayan bir model olarak açıklıyor.

Yeni sistemin adı Peer-to-Peer

Uygulamanın hukuki temelini yeni Elektrizitätswirtschaftsgesetz oluşturuyor.

Yasanın 68. maddesi, elektrik kullanıcılarına “ortak enerji kullanımı” kapsamında Peer-to-Peer, yani doğrudan taraflar arasında sözleşme yapma hakkı tanıyor. İlgili hükümler 1 Ekim 2026’da yürürlüğe girdi.

Böylece elektrik üreticisi ile tüketici arasında klasik bir enerji topluluğu kurulmasına gerek kalmadan doğrudan sözleşme yapılabilecek.

Bu yönüyle yeni sistem mevcut Energiegemeinschaft modelinden ayrılıyor. Enerji topluluklarında dernek, kooperatif veya benzeri bir tüzel yapı gerekirken Peer-to-Peer modelinde ayrı bir tüzel kişilik oluşturulması zorunlu değil.

Elektrik ücretsiz de verilebilir, satılabilir de

Fotovoltaik sistem sahibi, fazla elektriğinin nasıl değerlendirileceğine kendisi karar verebilecek.

Elektrik başka bir tüketiciye ücretsiz olarak verilebileceği gibi tarafların belirleyeceği koşullar üzerinden satılabilecek.

Dolayısıyla sistem yalnızca aile içinde elektrik paylaşımıyla sınırlı olmayacak. Bir üretici bir veya birden fazla tüketiciyle anlaşabilecek ve elektrik paylaşımından gelir de elde edebilecek.

Şimdilik önemli bir sınırlama var

Yeni sistem Avusturya genelinde yürürlüğe girmiş olsa da teknik uygulamada ilk aşamada önemli bir sınırlama bulunuyor.

Şu anda elektrik paylaşımına katılacak sayaç noktalarının aynı şebeke işletmecisinin bölgesinde bulunması gerekiyor.

Dolayısıyla farklı şebeke işletmecilerinin bölgelerinde yaşayan iki kişi bugün itibarıyla yeni modeli her durumda doğrudan kullanamayacak.

Farklı şebeke bölgeleri arasında elektrik paylaşımının Avusturya çapında Nisan 2027’den itibaren mümkün hale gelmesi planlanıyor.

Elektrik fiziksel olarak evden eve gitmiyor

Yeni sistemde bir evin çatısındaki güneş panelinden çıkan elektriğin fiziksel olarak belirli bir kablo üzerinden doğrudan diğer aile üyesinin evine gönderilmesi söz konusu değil.

Üretilen ve tüketilen enerji elektrik şebekesi üzerinden ölçülüyor. Akıllı sayaçlardan alınan veriler kullanılarak belirlenen elektrik miktarı sözleşmeye katılan tüketicinin hesabına tahsis ediliyor.

Bu nedenle sistem esas olarak elektrik üretimi ve tüketiminin ölçüm verileri üzerinden paylaştırılmasına dayanıyor.

13 binden fazla enerji paylaşım projesi bulunuyor

Avusturya’da ortak elektrik kullanımı tamamen yeni değil.

Ülkede 2021’den bu yana enerji toplulukları kurulabiliyor. Ekonomi ve Enerji Bakanlığı'nın 1 Ekim’de açıkladığı verilere göre Avusturya genelinde yerel, bölgesel ve bölgeler üstü düzeyde yenilenebilir enerjiyi paylaşan 13 binden fazla proje bulunuyor.

Yeni Peer-to-Peer modeli ise sistemi daha bireysel ve esnek hale getiriyor.

Fotovoltaik sistem sahibi bir kişinin yalnızca kendi tüketimini karşılayan veya fazla elektriği piyasaya veren bir üretici olmaktan çıkarak, ürettiği enerjinin kim tarafından kullanılacağı konusunda daha fazla söz sahibi olması hedefleniyor.

Avusturya’da elektrik üretiminde yeni model

Yeni düzenleme özellikle çatı tipi fotovoltaik sistemleri bulunan haneler açısından önemli.

Güneşli saatlerde evin tüketiminden daha fazla elektrik üreten sistemlerde ortaya çıkan fazlalık artık seçilen başka tüketicilere yönlendirilebilecek.

Böylece Avusturya enerji piyasasında merkezi elektrik üretiminin yanında hanelerin ve küçük üreticilerin doğrudan birbirleriyle enerji paylaşabildiği daha merkezi olmayan bir yapı genişliyor.

Avusturya çapında farklı şebeke bölgelerinin de sisteme dahil edilmesiyle uygulamanın kapsamının Nisan 2027’den itibaren daha da büyümesi bekleniyor.

@welgmedya.com