WELG | Avusturya’da bütçe açığı 2025’in ilk yarısında Gayrisafi Yurtiçi Hasıla’nın (GSYH) yüzde 5,3’üne ulaştı. Bu oran, geçen yılın aynı dönemindeki yüzde 4,8’e kıyasla belirgin bir artış anlamına geliyor. Statistik Austria’nın salı günü açıkladığı verilere göre bu durumun başlıca nedeni sosyal yardımlar ile kamu çalışanlarının maaşları oldu. Aynı zamanda devlet borçları da arttı; özellikle belediyeler dikkat çekti.

Gelir arttı ama gider daha hızlı büyüdü

Devletin gelirleri yılın ilk yarısında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3,2 (3,8 milyar Euro) artarak 123,4 milyar Euro’ya yükseldi. Ancak harcamalar yüzde 4,1 (5,4 milyar Euro) artışla 136,7 milyar Euro’ya çıktı. Böylece 13,3 milyar Euro’luk bir finansman açığı oluştu. Statistik Austria Genel Direktör Yardımcısı Manuela Lenk, harcama artışının özellikle parasal sosyal yardımlar ve kamu çalışanı maaşlarından kaynaklandığını belirtti.

Belediyelerin borç yükü arttı

Toplam 412,3 milyar Euro tutarındaki yeni devlet borçlarının 358,7 milyarı federal hükümete ait oldu. Bu, GSYH’nin yüzde 82,3’üne denk geliyor. Eyaletler (Viyana hariç) 29 milyar Euro, belediyeler (Viyana dahil) 24,8 milyar Euro borçtan sorumlu. Sosyal güvenlik kurumları ise kısa vadeli 1,5 milyar Euro borç azaltabildi. Belediyelerin borçları bir önceki yıla kıyasla 1,1 milyar Euro arttı ve haziran sonunda 2,4 milyar Euro açık verdi.

İkinci yarıda dengeler değişebilir

Statistik Austria’ya göre ikinci yarıda eyaletlerin açığı artma eğiliminde olacak, federal hükümette ise tersi bekleniyor. Ayrıca hükümetin aldığı konsolidasyon önlemleri yılın ikinci yarısında etkili olmaya başlayacak. İptal edilen “Klimabonus” gibi bazı kalemler ise giderleri azaltacak.

Hükümetten temkinli iyimserlik

Fiskal Konsey Başkanı Christoph Badelt, federal bütçenin hedeflenen çizgide ilerlediğini belirterek, “Şu an elimizde bunun gerçekleşmeyeceğine dair bir işaret yok” dedi. Ancak eyaletler ve belediyelerde planlanandan yüksek açıkların oluşabileceğini ve bunun genel bütçe açığını büyütebileceğini söyledi.

Maliye Bakanlığı verilerine göre devlet borç oranı yıl sonunda GSYH’nin yüzde 84,7’sine yükselecek, bütçe açığı ise 2024’teki yüzde 4,7’den yüzde 4,5’e düşecek. Maliye Bakanı Markus Marterbauer (SPÖ), “Bütçe disiplininde doğru yoldayız” değerlendirmesinde bulundu.

Ekonomi beklendiği kadar daralmadı

Avusturya ekonomisinde kısmi bir olumlu gelişme de yaşandı. Statistik Austria’ya göre 2024’te GSYH daha önce tahmin edildiği gibi yüzde 1,0 değil, yüzde 0,7 küçüldü. 2023 için de önceki tahminler revize edilerek küçülme yüzde 1,0’dan yüzde 0,8’e çekildi. Ancak bu düzeltmeler, Avusturya’nın II. Dünya Savaşı’ndan bu yana en uzun resesyonunu yaşadığı gerçeğini değiştirmiyor. 2025 için de ciddi bir büyüme beklenmiyor.

Sanayi geriledi, yapısal reform çağrısı

Ekonomideki daralmanın özellikle ihracat ve yatırım malları üreten sektörlerden kaynaklandığı, otomotiv sanayisinin başı çektiği bildirildi.
Sanayiciler Birliği (IV), rakamların “yapısal reform ihtiyacını yeniden ortaya koyduğunu” vurguladı. IV Genel Sekreteri Christoph Neumayer, “Sorun gelirlerde değil, harcamalarda. Emeklilik, eğitim, sağlık ve ekonomiyi canlandıracak alanlarda köklü reformlara ihtiyaç var” dedi.

FPÖ’den tepki

FPÖ Bütçe Sözcüsü Arnold Schiefer ise SPÖ yönetimindeki Maliye Bakanlığı’nı eleştirerek, bütçe açığıyla ilgili daha şeffaf ve hızlı bilgilendirme yapılması gerektiğini savundu. Schiefer, “Bütçedeki gerçek açıkla ilgili söylentiler geçen yılki durumu anımsatıyor. Bu belirsizlik hem yatırımları hem de tüketimi olumsuz etkiliyor” dedi.

@welgmedya.com