WELG | BAKÜ- Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev’in Ankara’daki Türk Devletleri Teşkilatı Zirvesi’ne katılmama kararı, iki ülke arasındaki gerilimi yeniden gündeme taşıdı. Azerbaycan merkezli APA Haber Ajansı, kararı destekleyen analizinde Türkiye’deki bazı siyasi ve dini çevreleri Azerbaycan karşıtı kampanya yürütmekle suçladı. Aliyev’in katılmamasının resmi gerekçesi ise önceden belirlenmiş programı olarak açıklandı.

Ankara’da 30 Ekim’de düzenlenen zirvede Azerbaycan’ı Dışişleri Bakanı Ceyhun Bayramov’un temsil edeceği belirtildi.

APA’nın 29 Ekim tarihli analizinde, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki dostluk ilişkilerinin süreceği ancak Bakü’nün egemenliğine ve ulusal çıkarlarına saygı gösterilmesi gerektiği savunuldu.

İsrail İlişkileri Ve Başörtüsü Tartışması Gerilimi Büyüttü

Ajansa göre son dönemdeki tartışmaların merkezinde Azerbaycan’ın İsrail ile siyasi ve ekonomik ilişkileri bulunuyor.

Analizde, Netanyahu’nun Birleşmiş Milletler’deki konuşması sırasında Azerbaycanlı bir temsilcinin salonu terk etmemesinin Türkiye’de tepki çektiği hatırlatıldı. Ardından Azerbaycan’daki okul kıyafeti düzenlemesi ve başörtülü öğrencilerin eğitim hakkına ilişkin tartışmaların gerilimi artırdığı belirtildi.

APA, Türkiye’deki bazı medya kuruluşlarının ve sosyal medya hesaplarının okul kıyafeti düzenlemesini çarpıttığını ileri sürdü. Ajans, Azerbaycan’ın dış politikasını Ankara’nın beklentilerine göre belirlemesini isteyen yaklaşımın ülkenin egemenliğini göz ardı ettiğini savundu.

Oktay Saral’ın Açıklaması Ve Görevden Alınması

Tartışmalar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın dönemin başdanışmanı Oktay Saral’ın Azerbaycan’a yönelik paylaşımıyla daha görünür hale gelmişti.

Saral, başörtülü öğrencilerin eğitim hakkının engellenmesini eleştirmiş, daha sonra görevinden ayrıldığını açıklamıştı. Görevden alınmasının Azerbaycan’a ilişkin sözleriyle bağlantılı olup olmadığı sorusuna ise “Evet, öyle görünüyor” yanıtını vermişti.

APA, AKP İle İlişkili Çevreleri Suçladı

APA’nın analizinde, Azerbaycan’a yönelik kampanyaların arkasında AKP ile ilişkili olduğu öne sürülen İslamcı ve Nurcu çevrelerin bulunduğu iddia edildi.

Ajans ayrıca Azerbaycan’ın Ankara ve İstanbul’daki diplomatik temsilcilikleri önünde altı protesto düzenlendiğini, bu gösterilerde Azerbaycan yönetimine ve halkına yönelik ağır suçlamalar yöneltildiğini aktardı.

Türkiye’nin geçmişte İsrail ile kurduğu ilişkilere de değinen APA, Azerbaycan’a yönelik eleştirilerde çifte standart uygulandığını savundu.

“Ankara Müdahalede Geç Kaldı” Değerlendirmesi

Analizde, Türkiye’deki resmi makamların gerilime zamanında müdahale etmediği ileri sürüldü. Daha sonra diplomatik temaslarla tansiyonun düşürülmeye çalışıldığı ancak bu girişimlerin beklenen sonucu vermediği savunuldu.

APA, oluştuğunu iddia ettiği olumsuz atmosferin kısa sürede giderilmesinin kolay olmayacağını belirtti.

Resmi Gerekçe Önceden Belirlenmiş Program

Ajansın aktardığı resmi gerekçeye göre Aliyev, 30 Ekim’de Azerbaycan’da düzenlenen FIFA U-15 Dünya Şampiyonası’nın kapanış ve ödül törenine katılacak.

APA, devlet başkanlarının her uluslararası toplantıya katılmadığını vurgulayarak Erdoğan’ın da Azerbaycan’da düzenlenen bazı toplantılarda yer almadığını hatırlattı. Temmuz 2024’te Şuşa’daki TDT Gayriresmi Zirvesi’nde Türkiye’yi Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’ın temsil etmesi bu örnekler arasında gösterildi.

Bununla birlikte ajans, Aliyev’in kararının yalnızca programıyla açıklanmaması gerektiği görüşünü dile getirdi. Bu değerlendirme, APA’nın yorumu olarak aktarıldı.

Dostluk Sürecek, Ulusal Çıkarlar Öne Çıkacak

APA, Aliyev’in Ankara’ya gitmemesinin Azerbaycan’ın Türk Devletleri Teşkilatı’ndan uzaklaşması anlamına gelmediğini belirtti.

Analizin sonuç bölümünde, Türkiye ile stratejik ortaklığın ve kardeşlik bağlarının korunacağı; buna karşılık ikili ilişkilerde Azerbaycan’ın bağımsızlığı ve ulusal çıkarlarının daha belirgin biçimde gözetilmesi gerektiği savunuldu.

@welgmedya