WELG | Washington – ABD Yüksek Mahkemesi, Başkan Donald Trump’ın acil durum yetkilerine dayanarak uygulamaya koyduğu kapsamlı küresel gümrük tarifelerini 6’ya karşı 3 oyla iptal etti. Karar, Beyaz Saray’ın ekonomi politikalarına ağır bir darbe olarak yorumlandı.

“Vergi koyma yetkisi Kongre’ye ait”

Mahkeme çoğunluğu, Anayasa’nın gümrük tarifeleri dahil vergi koyma yetkisini açık biçimde Kongre’ye verdiğini vurguladı.
Baş Yargıç John Roberts karar metninde, “Çerçeveyi çizenler, vergilendirme yetkisinin herhangi bir bölümünü Yürütme Organına vermemiştir” ifadelerini kullandı.

Karara Yargıçlar Samuel Alito, Clarence Thomas ve Brett Kavanaugh karşı çıktı. Kavanaugh muhalefet şerhinde tarifelerin politika olarak tartışılabileceğini ancak “metin, tarih ve içtihat açısından yasal” olduğunu savundu.

Acil durum yasası tartışması

Trump yönetimi, 1977 tarihli acil durum yetkileri yasasının başkana ithalatı düzenleme ve dolayısıyla gümrük tarifesi belirleme yetkisi verdiğini ileri sürüyordu.
Ancak davacılar, söz konusu yasanın tarifelerden hiç bahsetmediğini ve bu yorumun yetki aşımı anlamına geldiğini belirtti.

Trump, Nisan 2025’te ticaret açıklarını gerekçe göstererek ulusal acil durum ilan etmiş ve birçok ülkeye “karşılıklı gümrük tarifeleri” getirmişti.

Ekonomik etkisi trilyon dolarlarla ölçülüyor

Kongre Bütçe Ofisi’ne göre söz konusu tarifelerin önümüzdeki 10 yılda ABD ekonomisine etkisinin yaklaşık 3 trilyon dolar olması bekleniyordu.
Federal verilere göre bu vergilerden Hazine’ye 133 milyar dolardan fazla gelir sağlanmıştı.

Aralarında büyük perakende zinciri Costco’nun da bulunduğu çok sayıda şirket, ödedikleri vergilerin iadesi için mahkemeye başvurdu.

Yeni tarifeler gelebilir mi?

Karar, Trump’ın başka yasal düzenlemelere dayanarak gümrük tarifesi uygulamasını tamamen engellemiyor. Ancak bu yolların daha sınırlı ve daha yavaş işleyeceği belirtiliyor.

@welgmedya.com