ABD Senatosu'nun Dış İlişkiler Komitesi, Türkiye'ye Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alımı Cumhuriyetçi ve Demokrat senatörlerce hazırlanan yaptırım tasarısını görüştü. Yapılan oylamada, Türkiye'ye yönelik yaptırım öngören tasarı, 18 evet, 4 hayır oyuyla kabul edildi.

Tasarının yürürlüğe girmesi için Senato Genel Kurulu'nda onaylanması ve Temsilciler Meclisi'ndeki yasalaşma sürecinin tamamlanması öngörülüyor.

Senato komitesinde kabul edilen tasarıda, Türkiye'ye Suriye'nin kuzeydoğusundaki askeri faaliyetlerini sonlandırması çağrısı yapılıyor.

Ayrıca, Türkiye'nin S-400 füze savunma sistemini satın almasının ardından Dışişleri Bakanlığı'nın 90 gün içinde Türkiye ile ABD ilişkileri ve NATO içerisindeki rolüyle ilgili rapor hazırlaması isteniyor.

Tasarıda, Türkiye'ye silah satışının yasaklanması ve bazı üst düzey yetkililere yaptırım getirilmesi öngörülüyor.

YAPTIRIM TASARISINDA YOK YOK !

ABD mevzuatına göre, eğer Temsilciler Meclisi ile Senato’dan aynı konuda farklı unsurlar içeren metinler geçerse, tasarılar uzlaştırma komitesine gidiyor ve aynılaştırılıyor. Ancak Senato’ya Senatör Risch tarafından sunulan tasarı, Türkiye’ye karşı Temsilciler Meclisi’nden geçen tasarıyla bire bir aynı unsurları içeriyor. Dolayısıyla, bu haliyle Senato Genel Kurulu’ndan da geçmesi halinde uzlaştırma komisyonuna gitmesine gerek kalmayacak.

Yaptırım tasarısında, Türkiye’den bakanlara yaptırımlar uygulanması, Halkbank -ya da kapatılması halinde varlıklarının devredileceği yeni kurulacak kurumun- yaptırıma tabi olması, Türkiye’ye ABD tarafından silah ambargosu uygulanması ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve aile efradının tüm dünyadaki net mal varlıklarının Amerikan kurumları tarafından araştırılıp listelenmesi yer alıyor.

Tasarının ayrıntıları şöyle;

GÖREVLERİ DOĞRUDAN YAZILARAK YAPTIRIM UYGULANMASI İSTENEN ÜST DÜZEY YETKİLİLER

* Milli Savunma Bakanı Akar

* Genelkurmay Başkanı Güler

* İkinci Ordu komutanı

* Hazine ve Maliye Bakanı Albayrak

LİSTELENMESİ İSTENEN DİĞER YETKİLİLER

Tasarıda, ABD Dışişleri Bakanlığı'nın ayrıca 30 gün içinde Türkiye'den şu kişileri de listelemesi istendi;

* Suriye operasyonuna karar veren (tasarıda işgal diye geçiyor) Türk yetkililer

* Operasyonu uygulayan Türk komutanlar

* Operasyonu kolaylaştıran Türk yetkililer

BU KİŞİLERE UYGULANACAK YAPTIRIMLAR

* Mal varlıklarının dondurulması

* ABD'ye (New York'taki BM çalışmaları hariç) vize verilmemesi

* Mevcut Amerikan vizelerinin iptal edilmesi

CUMHURBAŞKANI ERDOĞAN VE AİLESİNİN MAL VARLIĞININ LİSTELENMESİ

Tasarıda, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'a yönelik doğrudan bir yaptırım yeralmadı. Ancak Erdoğan ve yakın aile fertlerinin (eşi, çocukları, ebeveynleri ve kardeşleri) mal varlıklarının (taşınmazlar, yatırımlar, işlerinden edindikleri kazançlar) net mal varlığnıın değerinin, yasanın çıkmasından sonra en geç 120 gün içinde ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından, Hazine Bakanı ve Ulusal İstihbarat Ajansı'yla koordinasyon içinde çıkarılması ve Kongre'nin ilgili komitelerine sunulması da istendi.

SİLAH AMBARGOSU

* Türkiye'ye silah sevkiyatı ve hizmetleri durdurulacak (NATO görevleri ya da Türkiye'de konuşlu Amerikan personelin yer aldığı faaliyetler buna istisna tutuldu)
ABD Başkanı Trump'ın yasalardan gelen sevkiyata ilişkin istisna yapma hakkı da bu yasa ile Türkiye için kısıtlandı)

* Suriye'de kullanılmak üzere Türkiye'ye silah satan üçüncü şahıs ve şirketler (Bu konuda da ABD Dışişleri'nden her 60 günde bir güncellenecek liste hazırlanması istendi. İstisna olarak da NATO görevleri koyuldu)

TÜRKİYE'YE MALİ YAPTIRIMLAR

* Tasarıda ABD Başkanı'nın en geç 15 gün içinde Halkbank'a yaptırım uygulaması zorunlu hale getiriliyor

* Halkbank'a ek olarak, Türkiye'nin Suriye'deki operasyonunu yapmasını kolaylaştıran diğer mali kurumların da ABD Dışişleri Bakanlığı tarafından listelenmesi, bu kurumların da yaptırıma tabi tutulması isteniyor.

YAPTIRIMLARIN KALKMASI ÜÇ ŞARTA BAĞLANIYOR

Tasarı ile, Türkiye'ye yönelik yaptırımların kaldırılması ise şu üç şarta bağlanıyor

* Türkiye'nin Suriye Demokratik Güçleri (yönetimi PKK terör örgütünün Suriye uzantısı PYD_YPG’nin elinde olan oluşum), Kürt ya da Arap sivillere, etnik ya da dini azınlıklara karşı saldırılara son vermesi

* Türkiye’nin IŞİD’e karşı uluslararası koalisyonun yürüttüğü operasyonlarda bulunan unsurları dışında, tüm silahlı unsurları Suriye’den geri çekmesi

* Türkiye'nin IŞİD'le mücadeleyi tehlikeye atacak hareketlerde bulunmaması

S-400 YAPTIRIMLARI DA TASARIDA

Tasarıda ayrıca, Türkiye'nin Rusya'dan aldığı S-400'ler nedeniyle yaptırıma uğraması da isteniyor. Kongre daha önce de bu konuda karar almış, ancak bir süre sınırı koymamıştı. Tasarıda,ABD Başkanı Trump'a S-400 alımından dolayı CAATSA yaptırımlarını en geç 15gün içinde koyması zorunlu hale getiriliyor. Böylece Başkan Trump’ın yaptırımları “zamana yayma” yetkisi de Kongre tarafından kısıtlanmış oluyor.