ABD'nin Düşmanlarına Yaptırımlarla Karşı Koyma Yasası (CAATSA) kapsamında Türkiye Savunma Sanayi Başkanlığı (SSB) ve SBB Başkanı İsmail Demir'in de aralarında yer aldığı dört kurum yetkilisine yaptırım uygulanmasına karar verildi.

Savunma Sanayii Başkanlığı'na yönelik uygulanan yaptırım kararına gerekçe olarak “'Rusya ile kurulan ilişkiler” gösterildi.

ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken, yaptırımların gerekçesini, "SSB'nin, Rusya hükümetinin savunma ve istihbarat kurumlarının parçası olan ya da bu kurumlar adına faaliyet gösteren bir şahısla kasti olarak önemli bir işlem gerçekleştirmesi" olarak açıkladı.

ABD Dışişleri Bakanlığı'dan yapılan açıklamaya göre yaptırım uygulanan isimler şöyle:

“SSB Başkanı İsmail Demir, SSB Başkan Yardımcısı Faruk Yiğit, Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanı Serhat Gençoğlu ve SSB Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanlığı Grup Müdürü Mustafa Alper Deniz.”

Açıklamada bildirimin resmi olarak 7 Nisan'da yayınlanacağı ifade edildi.

ABD, SSB Başkanı Demir'e Rusya'dan S-400 alımı nedeniyle de 14 Aralık 2020'de yaptırım uygulama kararı almıştı.

Trump döneminde S-400'ler nedeniyle alınan yaptırım kararı listesinde Savunma Sanayii Başkanı İsmail Demir'in yanı sıra, Savunma Sanayii Başkanlığı Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanlığı Grup Müdürü Mustafa Alper Deniz, Hava Savunma ve Uzay Daire Başkanlığı Serhat Gençoğlu ile Savunma Sanayii Başkanlığı Başkan Yardımcısı Faruk Yiğit de yer almıştı.

Yaptırım listesindeki kişilerin ABD'deki mal varlıklarının dondurulacağı ve vize kısıtlamaları getirileceği kaydedilmişti.

ABD Hazine Bakanlığı'nın açıkladığı bu yaptırımlara göre, Savunma Sanayi Başkanlığı ABD'den ihracat lisansı alamayacak ve ABD'li ve uluslararası finans kuruluşlarından kredi alamayacak.

CAATSA, ABD Başkanı'nın beş veya daha fazla yasayı yürürlüğe koyacağı bir yaptırım paketi.

Kanunun 235. Maddesinde tanımlanan yaptırımlardan biri, başkanın bilerek, bu yürürlüğe girme tarihinde veya onun adına veya onun adına faaliyette bulunduğunu belirler.

CAATSA yasası ilk olarak 2 Ağustos 2017 yılında kongrenin onayı dönemin ABD Başkanı Donald Trump'ın imzasıyla yürürlüğe konuldu. CAATSA'nın dayanağı ise İran, Kuzey Kore ve Rusya’ya uygulanan yaptırımlar olarak gösteriliyor.

70 sayfalık CAATSA yasasında 12 yaptırım kalemi yer alıyor.

CAATSA yaptırımları arasında şu maddeler yer alıyor:

1- ABD başkanı ABD Eximbank’ı (ithalat-ihracat bankası), yaptırım uygulanan kişinin ülkeden mal ve hizmet ithal etmesiyle ilgili sigorta ve garanti edinimi ile kredi uzatımı konularında onay vermemesi için yönlendirebilir.

2 -ABD başkanı ABD hükümetine, yaptırım uygulanan kişinin ülkeden herhangi bir dayanıklı mal veya teknoloji ithal etmesine izin verecek lisans veya yetki belgesi vermemesi yönünüde direktif verebilir. Bu maddenin kapsamına askeri mühimmat ve nükleer bağlantılı malzemeler de giriyor.

3 -ABD başkanı, ABD’deki finans kurumlarına yaptırım uygulanan kişiye kredi vermeme yönünde direktif verebilir. Buna göre, yaptırım uygulanan kişi ABD’den toplamda en fazla 10 milyon dolar kredi kullanabilir.

4 -ABD başkanı, uluslararası finansal kuruluşlardaki (IMF, Dünya Bankası gibi) ABD’li üst düzey yöneticilere, yaptırım uygulanan kişiye kaynak aktarılmaması için görüş bildirmeleri veya bu kuruluşların, yaptırım uygulanacak kişinin faydasına olabilecek kredi verme kararlarına karşı oy kullanmaları yönünde direktif verebilir.

5 -Yaptırım uygulanan taraf finans kurumuysa, bu kurumun ABD piyasasındaki işlemleri kısıtlanırken, ABD devlet tahvillerine erişimi engelleniyor.

6 -ABD yönetimi yaptırım uygulanan kişiden mal ve hizmet tedarik etmeyi durdurabilir.

7 -ABD başkanı, ABD’nin yetki alanı dahilinde, yaptırım uygulanan kişinin faydasına olacak herhangi bir döviz alım-satım işlemi yapmasını engelleyebilir.

8 -ABD başkanı, ABD’nin yetki alanı dahilinde, yaptırım uygulanacak kişinin faydasına olacak bir ödeme veya kredi aktarımının finansal kuruluşlar arasında veya finansal kuruluşlar aracılığıyla ya da finansal kuruluşlara yapılmasını engelleyebilir.

9 -Yaptırım uygulanan kişinin ABD’de mülk edinmesi ve bir mülkle ilgili her türlü işlemi yapması engellenebilir.

10- ABD başkanı, ABD’li bir kişi veya kurumun yaptırım uygulanan tarafa yatırım yapmasını veya her türlü tahvil ürünü almasını engelleyebilir.

11 -ABD başkanı, ABD Dışişleri Bakanlığı’na, kapsamı başkan tarafından belirlenmek üzere yaptırım uygulanan taraf ilgili kişilere vize kısıtlaması getirmesi için direktif verebilir. Başkan ABD İçgüvenlik Bakanlığı’na bu kişilerin üşkden çıkarılması talimatını da verebilir.

12 -ABD başkanı, yaptırım uygulanan tarafın yöneticilerine ve yetkililerine bahsedilen yaptırımları uygulayabilir.