WELG ÖZEL | Washington/Tahran – İran tarafından düşürülen ABD ordusuna ait Apache saldırı helikopterinin ardından Washington yönetiminin başlattığı yeni saldırılar, Ortadoğu'daki savaşın gidişatına ilişkin önemli soruları yeniden gündeme taşıdı. ABD Başkanı Donald Trump saldırıların "çok güçlü" olduğunu savunurken, sahadaki tablo dünyanın en büyük askeri gücü olarak gösterilen ABD'nin İran karşısında beklediği sonucu alamadığını ve giderek derinleşen bir çıkmazın içine sürüklendiğini gösteriyor.

Bir dönem Afganistan ve Irak işgallerinde askeri üstünlüğüyle öne çıkan Washington yönetimi, bugün İran karşısında hem askeri hem siyasi hem de ekonomik açıdan maliyeti giderek büyüyen bir savaşın içinde bulunuyor.

“Dünyanın en büyük ordusu neden sonuç alamıyor?”

ABD yönetimi, İran'a yönelik operasyonların başladığı ilk günlerde kısa süre içinde sonuç alınacağını savunuyordu. Ancak savaş uzadıkça tablo değişti.

Nisan ayında bir F-15 savaş uçağının düşürülmesinin ardından şimdi de dünyanın en gelişmiş saldırı helikopterlerinden biri kabul edilen Apache'nin vurulması, İran'ın hava savunma kapasitesinin sanılandan çok daha güçlü olduğunu ortaya koydu.

Washington yönetimi her saldırıdan sonra "orantılı yanıt" açıklaması yapıyor. Ancak her yeni saldırının ardından İran'ın da karşılık vermesi, ABD'nin sahada stratejik üstünlük kuramadığı yorumlarını güçlendiriyor.

“Trump barış dedi, saatler sonra saldırı emri verdi”

Krizin dikkat çeken yönlerinden biri de Donald Trump'ın çelişkili açıklamaları oldu.

Trump, saldırılardan birkaç saat önce İran ile müzakerelerin son aşamaya geldiğini ve barış anlaşmasının yakın olduğunu açıklamıştı. Ancak Apache helikopterinin düşmesinin ardından bu kez İran'a yönelik yeni saldırıların emrini verdi.

Bu durum Washington'un net bir stratejiye sahip olmadığı yönündeki eleştirileri artırdı.

Bir yandan diplomasi mesajları verilirken diğer yandan yeni bombardımanların başlatılması, ABD yönetiminin sahadaki gelişmeler karşısında yön aradığı değerlendirmelerine neden oldu.

“İran: Gitmeniz en güvenli çözüm”

İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin açıklamaları ise dikkat çekici bir meydan okuma içeriyor.

Erakçi, yabancı askeri güçlerin Hürmüz Boğazı ve çevresinden çekilmesi gerektiğini belirterek, "Riski azaltmanın en iyi yolu gitmenizdir" dedi.

İran yönetimi uzun süredir ABD'nin bölgedeki askeri varlığını temel sorun olarak gösteriyor. Son açıklamalar da Tahran'ın geri adım atmaktan çok Washington'u geri çekilmeye zorlamaya çalıştığını ortaya koyuyor.

“Ekonomik maliyet büyüyor”

Savaşın yalnızca askeri değil ekonomik sonuçları da ağırlaşıyor.

Dünya petrol ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'ndaki sevkiyatların durma noktasına gelmesi enerji piyasalarında yeni bir krize yol açtı.

ABD saldırılarının ardından petrol fiyatları yeniden yükselişe geçti. Küresel piyasalarda enerji maliyetlerinin artması yalnızca İran ve ABD'yi değil Avrupa'yı ve dünya ekonomisini de doğrudan etkiliyor.

“Afganistan ve Irak’ın ardından yeni bir çıkmaz mı?”

Ortadoğu uzmanları, Washington'un son dönemde izlediği politikanın Afganistan ve Irak savaşlarının ilk dönemlerini hatırlattığını belirtiyor.

Askeri teknoloji üstünlüğüne rağmen sahada siyasi sonuç alınamaması, savaşın uzaması ve maliyetlerin artması ABD kamuoyunda da yeni tartışmalar yaratıyor.

Özellikle Apache helikopterinin düşürülmesi, İran'ın savaş kapasitesinin küçümsenemeyeceğini gösteren sembolik bir gelişme olarak değerlendiriliyor.

“ABD çıkış yolu arıyor”

Bugün gelinen noktada Washington yönetimi bir yandan askeri baskıyı sürdürmeye çalışırken diğer yandan müzakere kapısını açık tutuyor.

Ancak sahadaki gelişmeler, dünyanın en güçlü ordularından biri olarak gösterilen ABD'nin İran karşısında hızlı bir sonuç alamadığını ortaya koyuyor.

Trump yönetiminin attığı her yeni adım, İran'ın yeni bir karşılık vermesiyle sonuçlanırken savaşın giderek daha karmaşık ve maliyetli hale geldiği görülüyor.

Bu nedenle birçok gözlemciye göre Washington artık zafer planından çok, İran'da içine sürüklendiği bataktan nasıl çıkabileceğinin yollarını arıyor.

@welgmedya.com