WELG | Avrupa Komisyonu’nun 9 Temmuz Salı günü yayımladığı 2025 Hukukun Üstünlüğü Raporu, Macaristan’ın demokratik gerilemeye yönelik eleştirileri giderme konusunda yetersiz kaldığını ortaya koydu. Raporda, Brüksel’in dondurduğu yaklaşık 18 milyar euroluk fonun serbest bırakılmasının şu an için mümkün görünmediği vurgulandı.

"Sekiz Öneriden Yedisinde Hiçbir İlerleme Yok"

Avrupa Komisyonu, Macaristan’a geçen yıl yönelttiği sekiz temel reform çağrısından yalnızca birinde kısmi adım atıldığını bildirdi. Reform çağrıları arasında lobi kurallarının yenilenmesi, yüksek düzeydeki yolsuzlukla mücadele ve kamu medyasının bağımsızlığının sağlanması gibi başlıklar yer alıyordu.

Komisyon’un Adaletten Sorumlu Üyesi Michael McGrath, raporun sunumunda şunları söyledi:

“Geçen yıl sunulan tavsiyelerle ilgili daha fazla ilerleme kaydedemediğimizi bildirmek hayal kırıklığı yaratıyor. Keşke durum farklı olsaydı ve Macar halkı, ki kendileri büyük ölçüde AB yanlısı, bu fonlardan faydalanabilseydi.”

STK’lara Baskı, Onur Yürüyüşü’ne Yasak

Raporda ayrıca, Macaristan’daki sivil toplum örgütlerinin faaliyetlerini kısıtlayan ortamın kötüleştiği belirtilerek, yurt dışı kaynaklı STK’lara yönelik yeni şeffaflık yasası tasarısı ve Onur Yürüyüşü’nün yasaklanması gibi gelişmeler örnek gösterildi.

McGrath bu konuyla ilgili olarak, “Hukuki belirsizlik ortamı ve ifade özgürlüğüne yönelik dolaylı tehditler, Macaristan’daki demokratik standartlar açısından ciddi birer uyarı işaretidir,” ifadelerini kullandı.

Dondurulmuş 18 Milyar Euro’nun Akıbeti

Şu an Macaristan’a ayrılan ve dondurulmuş durumda olan 18 milyar euro, yaklaşık 8,4 milyar euroluk uyum fonu ile 9,5 milyar euroluk COVID-19 toparlanma fonundan oluşuyor. Bu fonların serbest bırakılması için Budapeşte’nin AB’nin tematik hukuki koşullarını yerine getirmesi gerekiyor.

Geçtiğimiz yıl yargı bağımsızlığını güçlendiren reformlar sayesinde Macaristan, 10,2 milyar euroluk bir kısmın serbest bırakılmasını sağlamıştı. Ancak bu karar, Avrupa Parlamentosu tarafından dava konusu edilmiş durumda.

Orbán: “Bu Mali Şantajdır”

Macaristan Başbakanı Viktor Orbán, Brüksel ile yaşanan bu mali anlaşmazlığı “mali şantaj” olarak nitelendirdi ve Avrupa Komisyonu’nu ülkenin iç işlerine müdahale etmekle suçladı.

Öte yandan, Avrupa Adalet Divanı’nın Macaristan’ı göç yasalarını ihlal ettiği gerekçesiyle cezalandıran kararı sonrası Budapeşte’ye 200 milyon euroluk toplu ceza ve her gün için 1 milyon euro ek para cezası uygulanıyor. Günlük cezalar, doğrudan AB bütçesinden kesilerek uygulanıyor.

McGrath bu konuda da net konuştu:

“Avrupa Adalet Divanı kararlarına uymak bir tercih meselesi değil; bu, tüm AB üyesi devletler için bağlayıcı bir yükümlülüktür.”

Yeni Bütçede “Demokrasi Şartı” Gündemde

Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, yaz tatili öncesinde sunacağı 2028–2034 dönemine ait çok yıllı AB bütçesinde, temel haklar ve hukukun üstünlüğü ilkelerini fon dağıtımıyla daha doğrudan ilişkilendirme sözü verdi. Bu yaklaşım, başta Macaristan ve Polonya gibi ülkelerdeki demokratik gerilemelere karşı yaptırım mekanizmasını güçlendirmeyi hedefliyor. (euro news)

@welgmedya.com