WELG | Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin 105. kuruluş yıl dönümünde, tarihsel kazanımların gölgesinde Meclis’in yetki kaybı ve milli iradenin zayıflaması yeniden gündemde. 1920’de savaş koşullarında bile özgür tartışmaların ve halk iradesinin merkezi olan Meclis, bugün atanmış bakanlarla, yetkisiz vekillerle ve tartışmalı uygulamalarla anılıyor.

“Savaşta Bile Demokrasiydi, Bugün Rıza Yok”

23 Nisan 1920’de açılan TBMM, Anadolu’nun emperyalizme karşı başlattığı Kurtuluş Savaşı’nı yönetmiş; halkın temsilcilerinin her konuyu açıkça konuşabildiği, bakanların Meclis’te oylarla seçildiği bir örnek olarak tarihe geçmişti. Meclis o günlerde Mustafa Kemal’i bile kendi oylarıyla Başkomutan yapmıştı.

Bugünse bu “savaş içinde demokrasi” geleneğinden uzaklaşıldığına dair ciddi eleştiriler yükseliyor.

2017 Sonrası: Güçler Ayrılığı Zayıflatıldı, Meclis Gözden Düşürüldü

105 yıllık Meclis'in en büyük kırılma noktalarından biri 2017 referandumuyla kabul edilen “Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi” oldu.

. Seçilmiş vekillerin bakanları denetleme, gensoru verme ve hükümete güvenoyu ya da güvensizlik oyu sunma yetkileri kaldırıldı.

. Bakanlar, halk tarafından seçilmemiş teknokratlar haline getirildi.

. Meclis'in denetim gücü sembolik hale getirildi.

Bu sistemin sonucu olarak Meclis’te çoğunluğu elinde bulunduran iktidar dahi, yasama faaliyetlerini çoğu zaman yürütme erkinin yönlendirmesiyle sürdürmek zorunda kaldı.

Seçilmişlerin Hapsedildiği Bir Türkiye Tablosu

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun tutuklu yargılanması, üç kez halkın oylarıyla seçilmiş bir belediye başkanının cezaevinde olması ve yerel yönetimlere atanan kayyumlar, Türk demokrasisinin geldiği noktaya dair kaygıları artırıyor.

Seçmen iradesiyle seçilmiş başkanların cezaevinde olduğu, kayyumların ise halkın iradesini gasp edercesine görevlendirildiği bir siyasi ortamda TBMM’nin “milli iradenin tecelligâhı” olma misyonu sorgulanıyor.

105 Yıl Sonra Çağrı: Meclis’i Yeniden Güçlendirme Zamanı

Türkiye’nin dört bir yanından seçilerek TBMM çatısı altında görev yapan milletvekillerine çağrı:

“Artık Meclis’in yetkilerine sahip çıkmanın, halk adına konuşan değil halk için karar alabilen bir yapıya geri dönmenin zamanı gelmiştir.”

Demokratik parlamenter sisteme dönüşü savunan anayasa hukukçuları, yeni bir anayasa sürecinde Meclis’in yetkilerini geri almasının şart olduğunu vurguluyor. Bu sadece siyasi bir tercih değil; Türkiye'nin demokrasi liginde kalabilmesi için bir zorunluluk olarak görülüyor.

TBMM'nin 105 yıllık onurlu geçmişine yakışır biçimde, yeniden "milletin meclisi" olacağı günlerin özlemi büyüyor.

@welgmedya.com